::: Qarar :::

د نثري ژباړې (هنري)
لنډي کیسې، نثري ټوټې، ادبي مقالې، مقامات، خطبې او نور...... لنډ‍ې کیسې (ژباړې) ۱: شرنګاني ۲: ډایناسور ۳: `موږ به ناره کړه:"هلکو! بیا را ولاړ شئ"` ۴: مړ هلك ستاسې په کړکۍ کې نثرونه او احكايات: ۱: مړینه د یوې عربې بوډۍ له نظره نورې لیکنې(ژباړې) شرنګاني خوبوړيه، ښه ويده شه، تر سهاره ويده شه، زه تاته څه ويل غواړم، وايې وره! خوبوړيه! زه ستا خوب يم، كله زه هم يو سړى وم، ما هم ستا په څېر خوبونه ليدل، ستا په څېر به ويدېدم او ستا په څېر به راويښېدم. د ځمكې او اسمان ترمنځ كائناتو ته به غږېدم، خو اوس نه، اوس زه هم هسې يو ياد يم. كه دې داسې ژوند درپه ياد شو چې نه يې اوسېدلى نو لامل يې دادى چې زه دې خپلو خوبونو ته ننویستلی يم. زما د ژوند کیسې ستا د ژوند له هغې سره اخښل كېږي. خوبوړيه! يوه كيسه درته كوم. د زورځواكۍ او امپراتورۍ زمانه وه، زما كليوالو ساده ژوند كاوه ، موږ ټول خوښ او خوشاله و او په خپل كلې كې سولمن او سوكاله اوسېدو. دداسې يوه امپراتور رعيت و چې لښكري يې لور په لور خپرې وې. لږ وړاندې دهغه بل كلي وګړي هم همدومره خوښ او ښاد اوسېدل چې حد يې نه و. زموږ په څېر يې خپلې رمې ساتلې، زموږ په څېر يې باغوانۍ كولې، وړۍ به يې ورېشلې او د وړيو سوداګري به يې كوله، زموږ په څېر به يې د غنمو كروندې كولې، زموږ په څېر به يې لو كاوه او درمندان به يې بادول، د غنمو ډوډۍ به يې پخولې او مېلمانه به يې د پسونو پر غوښو پالل. خو د سمو كورونو پرځاى به يې ګردې د خاورو د غونډيو په څېر جونګړې جوړولې. ددېوالونو پرسر به يې د توغونو لګولو پرځاى د ورونو او دروازو پر سر د ونو زرغونې څانګي راځوړندې وې. د سړو پر تنديو به شنې پټۍ او د ښځو پر مړوندونو به شرنګووني ول. هغوى به هم زموږ په څېر مېلې كولې، خو ددوى د مېلو ورځې له موږه بېلې وې. يوله بله به موكم ليدل. موږ به له خپلو لريو څړځايونو څخه دهغوى په څړځايونو كې دهغوى ننداره كوله. پسرلى مهال به چې موږ بازار ته تللو نو لاره مو ددوى پر كلي سپره وه. په خبره سره پوهېدو، خو دهغوى په ژبه كې ځينې تورې موږ ته نا اشناول. پېړى او پښتونه دغسې يوه له بله بېل او لري اوسېدلو. كه د امپراتور پوځونه د ختيځ د نيونې لپاره زموږ پر غرونو نه واى راغلي نو موږ به همداسې بېل او يو له بله ناخبره واى.خو د امپراتور لښكري زموږ پر كلي راغلې، دومره سړي و چې موږ كله هم نه و ليدلي. تيغونه او تورې يې په لاسونو كې وې، د غره په لمنو كې يې واړول. ډېر زيات آسونه، آن زموږ تر پسونو زيات آسونه ورسره ول، د امپراتور څلورګوټې توره خيمه له ورايه معلومېده. د لښكر مشران په كلي راګډ شول، سپايان يې زموږ رمو او كندوانو ته راتوش كړل، بيا به يې ناره كړه: " وېرېږئ مه! تاسې د امپراتور خپل خلك ياست، دومره څه به درته پرېږدو چې پرې و پايئ" راتلونكى سهار، پوځ جوختې درې ته وخوځېد، مخكې موږ نه انګېرله چې هلته به هم څوك اوسېږي، سخت ژمي ته سترګي پر لار و او د وړيو حاصلات ډېر كم ول. لوګي او خوړسكي مو ترسترګو شول، چې له ورايه اور څخه پورته كېدلې، هغه مهال موږ وپوهېدو چې هغه لورته نور كلي هم شته دي. د جنرال خبره د ټولو په ياد وه: "تاسې د امپراتور خپل خلك ياست" له هغه وروسته به مو چې رمې څړځايونو ته بوتلې نو نور شپانه او غوبانه به مو نه ترسترګو كېدل. بيا زه دهغوى كلي ته ورپسې ورغلم، دهغوى جونګړي كنډوالې او درمندونه يې ايره ايره ول . دخلكو خو نښه هم نه ليدل كېده. څومره چې ورځې اوښتې، دغو خلكو زموږ خوبونو ته لاره موندله، كونډې مور مې د خپل منګ يوه كونډه په خوب ليدلي وه، زما كوچنۍ لور يوه وړه نجلۍ په خوب ليدلې وه چې شرنګووني بنګړي يې په لاسونو ول. ما به هم يو سړى پر خوب ليده چې زما په څېر به يې له يوه تور وري سره مينه كوله، هغوى به موږ ته په خوب كې ويل چې موږ بايلوده، موږ له خپلو كورونو او خپلي نړۍ څخه وشړل شو، موږ اوس يواځې په يادونو كې ژوند كو. موږ ته پنا راكړئ. موږ ته په خپلو خوبونو كې ځاى راكړئ. كه تردې وړاندې موږ ته راغلي واى نو موږ به رټلي واى، هغوى زموږ په څېر نه ول، موږ خپل كورونه څلورګوټي او مضبوط جوړول. زموږپه كورونو لګېدليو نښو موږ ته ګټه ورسوله، موږ له امپراتور سره همژبي و او په ګډو ورځو به مو مېلې جوړولې او نمانځلې به مو. هغوى يو يو زموږ خوبونو ته راتلل، زوړ به زاړه ته راتلو، دوچكاليو او سېلابونو كيسې به يې سره كولې. يو يو به سره بلديدلو، ځوانې مېرمنې به ځوانو مېرمنو ته راتلې، د رڼو شپو د ستړياوو او خوندونو كيسې به يې سره كولې. يوه يوه به یې سره پېژندل، ماشوم به خپل هملوبي همزولي ته په خوب كې ورتللو. ما به په خوب كې هم له هغه سړي سره يوځاى رمه پووله چې زما په څېر يې له یوه تور وري سره بې حده جوړه وه. هغه ماته يوه سندره هم را زده كړه چې ما به بيا په ويښه د رمې پوولو پرمهال په څړځاى كې زمزمه كوله. زما لور هم خپلي د خوب له همزولي څخه يوه لوبه زده كړې وه چې په ويښه به يې د كور له كاره وروسته له نورو همزولو سره ګډه لوبوله. زما مېرمني، له خپلې سيالي څخه د ژيړو چايو دمول زده كړي و چې كله به زه تږى او ستړى كورته راغلم نو زما په مخ كې به يې ايښود. ډېر ښه چاى و، ما به هم هغې ته يوه سندره ويله چې الفاظ به يي هغې ته ناآشنا ول. يو څه الفاظ يې دهغې هم په يادو زده ول. ما له هغه سړي څخه په خوب كې وپوښتل چې ولي دوی د وره پرسر زرغونې څانګې ځړولې، لدې به مې هم وپوښت چې هغوی به سپينې وړۍ څرنګه شنې رنګولې، له هغه څخه مې په خوب كې د كوچنيو شرنګوونيو د سوداګرو پوښتنه وكړه، ماوېل هغه سوداګر څوك ول؟ زما لور هم غواړي چې پر مړوندونو شرنګانۍ وتړي. په پسرلي كې به زموږ ددروازې پرسر د راځوړندو زرغونو څانګو له امله ټول كلى وږم او خوشبويۍ پر سر اخیستى و. اوړی به هرځاى زموږ د لوڼو د شرنګوونيو شرنګهار و. امپراتور په ختيځ كې تر ډېرو ايسار شو. كله چې لښكر راستون شو، سپايان دېر كم ول، دومره نه ول لكه موږ چې ليدلي ول. سپايان لوى لوى او شډل ښكارېدل. د لښكر مشران يې سپاره پر كلي راسم شول، داځل يې په كسانو غږ وكړ چې هرڅه ولوټي، هره رمه، هر پسه، هر درمند اوهر كندو. "دا ولي؟ موږ خو د امپراتور خپل خلك يو!" جنرال ځواب راكړ: داسي به نه وي! تاسې رښتيا واياست؟ داځل د هغه خبرې زموږ پر غوږونو بل ډول لګېدلې. دهغوى لپاره مو له كورونو څخه هغه پخوانۍ نښې او بيرغونه را وايستل چې هغه به خپل او پردي پرې پېژندل، سپايانو زموږ له نغريو څخه خپل څراغونه ولګول. ما د خپل كور له دروازې څخه رزغونې څانګې را وشوكولې او په ځمكه مې را وموښتلې، تورسرو ژړل او د خپلو ماشومانو لوڼو په مړوندونو پورې شرنګوونيو يې خپړې لګولې. خوبوړيه! زه هم يو خوب يم، ماهمداسې خوب ليده لكه ته يې چې اوس ګورې، همداسې به راويښېدم لكه ته چې راويښېږې. اوس زه د يادونو سيورى يم- ستا د خپلو يادونو. ماته پنا راكړه. دغه زما ورور دى، يو وخت ده هم زما په څېره رمه ساتله. هغه هم لكه زما يو تور ورى ساتلى و، ما او هغه هم سره نه پېژندل خو اوس مې خوږ ملګرى دى. موږ له خپلې نړۍ او خپلو ټاټوبیو شړل شوي و. موږ دننه در وبوله او په خپلو خوبونو كې راته ځاى راكړه. ډایناسور هغه چې ماشوم و، قهرېدلی به روان و، غاښونه به یې چیچل او داسې په درب به ګرځېده چې لوښي به په الماریو او رپکونو په شړنګي ول. مور به یې په داسې وخت کې غږ پرې وکړ: اوف، اوف، خدای ته ګوره زویه! غویی یا دیناسور خو نه یې، سم سړی یې، لږ ورو ګرځه را ګرځه. دایناسور خو نه و، خو ځان به د قاف غره دېو ورته ښکارېده. کله کله به یې پلار هم ورته ووېل: "سم ووایه زویه، ته غواړې له ځانه څه ډول هیرو جوړ کړې؟" د اطفاییې سړی؟ پولیس؟ سرتېری؟ او که بل څه؟ په عالي لیسه کې چې کله آزموینې بشپړې شوې. ورته ووېل شول چې تا په حساب کې ډېرې ښې نومرې ترلاسه کړي؛ کېدای شي دی به غواړي چې د حساب ښوونکی شي. دا خو ښه خبره ده. یا کېدای شي د مالیاتو محاسب جوړېدل غواړي. اوهو! دی خو به له دې لارې ډېرې پیسې وګټي. پیسې ګټل خو ښه کار دی. دی به په مینه، واده او د کورنۍ په جوړولو څه وکړي، څه فایده؟؟ په همدې فکر کې هغه د مالیاتو محاسب شو. خوښ نه و، دا یوه وړه دنده وه خو که ده دا دنده نه لرلای نو ځان به تردې لاهم کوچنی ورته ښکارېده. کله چې متقاعد شو نو ځان نور هم وړوکی ورته ښکارېده. تر بدو بتر شو. یاد یې هم ډېر کمزوری شوی و. هرڅه به یې له یاده وتل. له کوره د ګندګۍ ایستل به یې له یاده وتل. د درملو خوراک به یې له یاده ووت، کوڼ و او د کڼو د غوږۍ چالانول به یې له یاده وتل. حافظه یې ورځ په ورځ نوره هم کمزورې کېده. مهم کارونه به یې له یاده وتل. لکه دا چې خپل اولادونه به یې له یاده ووتل چې کوم یو یې په سانفرانسیسکو کې مېشت و، دکوم اولاد یې واده شوی او کوم اولاد یې له جوړې طلاق اخیستی. د سمندر په غاړه یې چکر واهه. د مور خبره یې له یاده وتلې وه. دمور هغه خبره یې هم هېره وه چې وېلې به یې : هلکه ډایناسور خو نه یې. ودرېد او خپلې د ډایناسور سترګې یې راڼه لمر ته ورپولې. د خپل ډایناسوري پوستکي ګرمي یې احساسوله او د بنجخو پر سر ګرزېدونکو جکو (اوبو پتنګانو) تماشه یې کوله.

1: موږ به ناره کړه:"هلکو! بیا را ولاړ شئ" له پیله یې پر موږ باج اېښی و، ځکه چې موږ به وېل، پاچا خو څه خدای نه دی، زموږ ژبې به یې غوڅولې، ځکه چې موږ به پرې له ځانه سره وظیفې کولې، زموږ به یې سترګې را ایستلې. موږ به په تاکاویو کې لوږې تېرولې.؟ موږ به په پناځایونو کې ترور کېدلو.؟ ژوندي به سوځل کېدلو، خښېدلو او په اوبو کې به خپک کېدلو؟ په کوڅو کې به یې په ګولیو غلبېلولو؟ په پنډغالیو کې به راپنډولو؟ زموږ ماشومان به یې په داسې خلکو را روزل چې زموږ د خوښو شیانو کرکه به یې ورښودله. موږ به خطرناکې خطرناکې خاکې لیکلې او تمثیلولې او هغوی به پر پړیو تر هغو راځوړندولو چې سا به مو ورکوله. موږ به د کانونو او معدنونو د ننوتلو لارې وتړلې او هغوی به په لښتو او تازینو وهلو. موږ به دریاب ته د مالګې ترلاسه کولو لپاره تللو او هغوی به جېلخانو ته کشولو. موږ به پر هغوی ملنډې وهلې او هغوی به موږ د بېګار پنډغالو ته د درانده کار لپاره بیولو. موږ اعتراف کوو چې موږ به کله کله خپلو او د نورو بې ګنا وګړیو کورونو ته هم اور اچاوه؟ ډېر ځله به مو خپل دښمن هم واژه، کله کله به مو دښمنان خطا کړل او خلک به مو وویشتل، په دې کار شرمنده او پښېمانه یو. خو بیا هم فخر کوو؟ په تيږو به یې وویشتلو؟ و به پرتلو او بېرته به په پښو و درېدلو؟ په ګولیو به یې وویشتلو، بېرته به راپاڅېدلو، په تش لاس به ټانګونو ته په مخه ورتللو، ټانګونه به مو ځای پرځای تم کړل. هغوی به دومره ووهلو چې خپله به ستړي شول، نعره به یې کړه "بس یې کړﺉ" خولونه به یې له سرونو لرې کړل او خولې به یې وچې کړلې، " نور یې بس ده" هغوی به وېل "راځئ دمه وکړو" موږ به وېل، هلکو! بیا را ولاړ شئ".

2: د بروس هالنډ راجر ليكنه مړ هلک ستاسې په کړکۍ کې په يوه لرې هيواد كې چې ښارونو يې نا اشنا نومونه لرل، د يوه لري پراته كلي د يوه كور په انګړ كې، مېرمنې خپل بې خوځښته ماشوم ته كتل. زړه يې نه غوښتل د دايې په خبره باور وکړي. نوی ماشوم د مېرمنې زوى و. څلورم زوى يې و چې مړ يې راوړى و. هغه بايد تى و رووي. ښځې د ماشوم شونډې په خپلو غولانځو راجوختې كړې. دايې په حيرانۍ ورته ووېل: نو دا ماشوم خو مړ دى! - نه نه، هغه همدا اوس تى وروود. دهغې دروغو پر ماشوم لكه د پيو اغېزه وكړه. هغه چې رښتونى مړ و، اوس يې په لاس او پښو خوځولو پيل وكړ. هغه دى، ګورې يي؟ لاس او پښې خوځوي، په داييې يې د ماشوم پلار خونې ته را وغوښت. ماشوم د مور تى نه روود. اوبه يې هم نه څښلې، هيڅ ډول خواړه يې هم نه خوړل او ځكه يې هيڅ وده هم ونكړه... خو كمالداره پلار يې چې مستري هم و، د ماشوم د غزېدنې لپاره يوه لېندۍ جوړه كړه چې كال په كال ورسره اوږدېده. هلک لكه د نورو ماشومانو ستر او په ونه برابر شو. شپږ كلن شو، پلار او مور يې ښوونځي ته واستاوه، كه څه هم لكه د نورو ماشومانو ستر او په اوږده برابر و خو بياهم مړه ماشوم ته كتل حیرانوونکي ول. پك سر يې په تول برابر و خو نور ځان یې بیا لكه د څرمنې وچ او نرۍ و. مړه هلك به كوښښ كاوه چې خپله بدشکلي په ښه خوی او كمالدارۍ جبيره كړي. هره شپه به يې په الفاظو او شمېرو تمرين كاوه. غږ يې د وچو پاڼو د شرپهار غوندې سوكه او خپ و. ښوونکې به چې د هلک سوال او ځواب اورېده نو نور ماشومان به يې آن له سا اخيستنې څخه منع كول. هغې به زياتره په همده د ځواب غږ كاوه او ده به هم سم سلامت ځواب وركاوه. نورو ماشومانو به ځوراوه، شيطان هلكان به له ښوونځي بهر په لاره ورته كې درېدل، خو وهلو، حتې په لرګي وهلو هم ، په هلک اغېزه نه کوله. كله به يې هم نه ژړل. او بيا د باد او دوړو پر يوه ورځ، شيطانو هلكانو د خپلې معلمې له مېز څخه د تار يوه ګوړۍ وتښتوله. كله چې ښوونځى رخصت شو، هغوى مړ هلك را تكيه كړ، په ځمكه يې داسې را څملاوه چې لاسونه يې خلاص پاتې شول او د جمعې د علامې غوندې وغځېد. له كېڼه تر ښي لاسه، له يوه لستوڼې تر بله يې يوه اوږده چوخلكه ور تېره كړ. د هغه كميس يې دهغه تر پونډيو كش كړ. بيا يې هرڅه په سرونو كې ټينګ وتړل. د ګوړۍ تار يې د هغه د تڼيو تر سوريو ور وايست، ګوډۍ يې ورته جوړه كړه او په هوا يې كړ. هغوى هم خوښ شول چې له مړه هلكه روغه ګوډۍ جوړه شوه. ټول خوښ ول چې هلك د سر په غټوالي سربېره په هوا هسك او ټيټ كېده. كله چې ښه په تماشه ماړه شول نو د هغه تار يې ور ايله كړه او مړ هلك ښه په هوا شو. مړ هلك د نورو ګوډيانو په څېر بېرته ځمكې ته را ونه توغېده. مړ هلك ښه تېز روان و، ډېركم خپلې مخې ته خوشی و ځكه چې هغه اوس د باد مهرباني ته پاتې و. هغه راټيټېدلاى هم نشواى، ځكه چې باد نور هم هسکاوه. مر په لوېدو شو او مړ هلك لاهم پر باد سپور هسک روان و. سپوږمۍ راوخته، هلک د سپوږمۍ په رڼا كې د فصلونو او ځنګلونو ننداره كوله. لپاسه يې شنو فصلونو، غرونو، د سیندونو غاړو او جزيرو ته كتل. ورو ورو باد په کمېدو شو ترڅو بېخي ودرېده او مړ هلك يې په يوه لري او نا آشنا هېواد كې په يوه تش ډګر ښكته كړ. ستوري او سپوږمۍ پنا شول. اسمان تت او خړپړ ښكارېده. مړه هلك ځان وښوراوه را وښوراوه، ځان يې په يوه اړخ كړ او لرګی يې له لستوڼيو را وغورځاوه. ځان يې د ګوړۍ له تاره ايله كړه او دلمر را ختنې په انتظار كښېنوست. درنګ ساتونه تېره شول، اسمان هماغسې تياره و. هلك هم له ځايه وخوځېد او روان شو. له لري یې یو سړی ولید چې كټ مټ د همده په شان و. پك سر او وچ لكه څرمنه ځان. د ازه چېرې يم؟ هلك له ځان سره وویل. سړي په تياره کې شا او خوا نظر واچاوه او ويې پوښتل: چېرې؟ د هغه غږ هم د مړه هلك د غږ په څېر و، لكه د وچو پاڼو د شرپهار. د تيارې له مينځه يوه بله ښځه را ووته، د هغې سر هم پك او نور وجود يې وچ كلك و. دغه يم. د مړه هلك په جامه يې لاس ولګاوه او وپسخېده. مړ هلك يې تر لستوڼې ور كش كړ او ويې ويل: زما په ياد دى، ما دغسې شی لرل. - جامې؟ مړه هلك و پوښتل. - هو هو، همدغه شى يې بولي، جامې. له تيارې څخه نور وچ خلك هم را ووتل. ټول تر هلك، چې جامې يې اغوستې وې، راټول شول. مړ هلک ورو ورو پوه شو چې د مړو سيمې ته راغلى دى. يوې مړې ښځې پوښتنه وكړه: "دا تا جامې ولې اغوستي دي؟" مونږ خو دلته لوڅ لغړ راغلي يو، تا ولې جامې را اغوستي دي؟ مړه هلك ووېل: زه خو تل مړ وم خو بيا مې هم شپږ كاله د ژونديو ترمینځ تېر كړل. اوهو، شپږ كا له!؟ او ته ايله اوس مونږ ته راغلې؟ اې هلكه! تا زما ماندينه پېژندله؟ چې هغه به اوس هم ژوندۍ وي او کنه؟ يوه مړه و پوښتل - ما ته مې د زوى په اړه څه ووايه! - زما خور څنګه وه؟ - هريوه دغه ډول پوښتنې كولې او ده ته به ورنیږدې كېدل. ستا د خور نوم څه و؟ هلك پوښتنې كولې خو چاته هم د خپلو عزيزانو نومونه نه وريادېدل. حتې خپل نومونه يې هم هېر ول. دغه ډول يې د خپلو مېشت سيمو نومونه، د عمر د كلونو شمېرې، د خپل مهال فېشن او سینګار ډولونه، او داسې هرڅه يې له ياده وتلي ول. هو رښتيا! زه چې په كوم ښار كې زېږېدلى وم، هلته يوه كونډه هم وه. ښایي هغه به ستا كونډه وه. هو رښتيا! يو هلك مې پېژاند چې مور يې مړه وه، او... يوه بوډۍ مې ليدلې وه چې هغه به غالبا ستا خور وه. نو ته بېرته روان يې؟ نه كنه، له دې ځايه خو هيڅوك هم بېرته نه ځي. زما په ګومان زه بېرته روان يم. هلك ووېل، كېداى شي زه د باد له بيا را الوتنې سره لدې ځايه والوزم. يو سړي چې تازه تازه مړ شوى و او د باد نوم يې له ياده نه و وتلى ووېل: دلته خو هيڅكله باد نه را الووزي. -نو ته به زما له دې تار سره منډه واخلې او زه به والوځم. دغسې به كار وشي؟ يوې مړې ښځې ووېل: زما مېړه ته زما يو سلام ورسوه... - زما مېرمنې ته ووايه چې زما ډېره يادېږې. -زما خور ته ووايه چې زما هيڅ له ياده نه وزي. -زما مینې ته ووايه چې زما په زړه زړه كې يې. ټولو خپلې استوزې (پيغامونه) وركړل. هيڅوك خبر نه و چې عزيزان يې پخپله ژوندي دي او كه نه. كېداى شي مړي به يو او بل ته نږدې ولاړوي او يوه بل ته به پيغامونه لېږي!! بياهم مړه هلك د ټولو خبرې ذهن ته وسپارلې. مړه هلك بيا خپله چوخلكه په لستوڼيو كې وركړه، لمن يې تر پونډيو كش كړه، هرڅه يې پر خپل ځاى ټينګ وتړل او خپل تار يې ايله كړه. مړو خلكو په وچو او نريو پښو د هلک له تار سره منډه واخيسته، هلك يې هواته پورته كړ، تار يې له شا پسې ور ايله كړ. په مړو سترګو يې تر هغو پسې كتل چې هلك يې له سترګو پنا شو. باد لږ تېز شو، هلك يې لږ پورته كړه، باد نور تېز شو، هلك يې لږ نور هم پورته كړ، باد بېخي تېز شو، هلك يې له خپې او تياره فضا څخه بېرته راڼه اسمان ته وايست، ستوري او سپوږمۍ بیا راڅرګند شول. لاندې يې په شنو ساحلونو د سپوږمۍ د رڼا غبرګون وليد. هاخوا لرې د غرونو څوكې راښكاره شوې. مړ هلك د ځمكې په يوه واړه كلي راپېښ شو. هغه دلته هيڅوك هم نه پېژندل. د لارې لومړي كورته ننووت او د خوب د كوټې ور يې وټكاوه. ور ايله كونكي ښځې ته يې ووېل: ما د مړو له ځمكې سلام راوړى. هغې ته یې د مېړه سلام وروسپاره.. ښځه په ژړا شوه او هلک ته یې بېرته یو پیغام ورکړ. پيغامونه يې كور په كور ووېشل او كور په كور يې پيغامونه راټول كړل. سهاروخته يې يو هلك وموند، دهغه له تار سره يې منډه كړه او هغه يې والوزاوه، د باد مهرباني ته يې وسپاره او له پيغامونو سره يې بېرته د مړو ځمكې ته ولېږداوه. مړ هلک له هماغه مهاله، خپل ماغزه له پيغامونو ډك ګرځوي، هره شپه د خلكو كړكۍ ټكوي چې خلكو ته— تاته، داسې مينې بيا بيا دريادې كړي چې له ياده وتلي دي. هغه مينه در په ياد كړي چې د نوم او پتو یاد ته اړتيا نه لري.

مرګ د عربو یو مشر وایي: "یوه ورځ پر یوه قبیله ور پېښ شوم، څه ګورم چې یوه بوډۍ ده، او د خپل مړه ورور کټ ته ناسته ده او هغه ته داسې خطاب کوي:"اې زویه! که ته جنتي یې نو مړینه تاته تاوان نشي رسولای، او که ته دوزخي یې نو پایېدنه تاته ګټه نه رسوي. آې زویه! که مړینه بده وای نو خدای جل جلاله به خپل دوست او پیغمبر حضرت محمد صلی الله علیه وسلم نه مړ کاوه، او که ژوندي پاتې کېدل ښه وای، نو خدای جل جلاله به خپل دښمن شیطان ته دومره اوږد ژوند نه ورکاوه."